Bevlogen performance over feminisme in ‘Passing the Bechdel test’

Bevlogen performance over feminisme in ‘Passing the Bechdel test’
https://images.nrc.nl/Dym_TwrQ_OrTcz5tG8zL5GISFu4=/1200×627/smart/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/bvhw/files/2019/04/data43437617-29bef2.jpg

In Passing the Bechdel test vuren dertien spelers citaat na citaat af. Tieners zijn het, die zich ‘(g)een meisje of vrouw’ voelen. Ze gebruiken de woorden van Simone de Beauvoir, de zinnen die actrice Ellen Page uitsprak bij haar coming out, een stukje uit Jane Eyre van Charlotte Brontë. En ze citeren uitspraken van auteurs als Jeanette Winterson of Reni Eddo-Lodge, van activisten als Dorothy Parker en Audre Lorde.

De voorstelling trapt af met een korte kennismaking: er zijn namen en bekentenissen (sommige lijken waar, andere onwaar), maar al snel nemen citaten van bekende en minder bekende feministen de overhand. De jonge performers spreken ze uit, terwijl ze strak het publiek in kijken. Zo ontstaat een veelheid aan stemmen, een bulderend geluid vanuit de marge: de ervaringen van vrouwen, homo’s of activisten van kleur. Inhoudelijk lopen de citaten uiteen – ze zwiepen van persoonlijk naar uiterst politiek – maar uit alles spreekt de strijdlust van minderheden, die vechten om hun plaats in de maatschappij.

Er zijn uitspraken over uit de kast komen, over seksisme en discriminatie, over wat het betekent om vrouw te zijn. Soms lijken de onderwerpen ver van de tieners af te staan, zoals een plastische omschrijving van het baren van een kind; soms komt een citaat plots dichtbij, bijvoorbeeld in de woorden van Ali Smith: „What is it like if you are 15, and you are faced with all the things a girl is supposed to be?”

De spelers doen ondertussen alles zelf op het toneel: ze veranderen het licht, verzetten meubelstukken en starten een nummer in. De performance zindert van bevlogenheid.

Choreograaf Jan Martens plaatst de tekst nadrukkelijk op de voorgrond. De setting wisselt, maar altijd hebben citaten de hoofdrol. Toch blijft deze overvloed aan woorden behapbaar, doordat de jongeren en hun manier van spelen zo verschillen.

Zelfs als een presentatie van fotograaf Catherine Opie, die doorbrak met portretten van de queer gemeenschap in Amerika, minutenlang wordt uitgespeeld, blijft dit boeiend. Opie’s woorden klinken vreemd, uitgesproken door de jonge acteurs. Er ontstaat een fascinerende afstand tussen de performer en het uitgesprokene. Opeens zie je de nieuwe generatie in het licht van de geschiedenis. Zij staan op de schouders van vrouwen, die al generaties lang vechten voor een gelijkwaardige plek in onze samenleving. Dat maakt ook duidelijk hoe weinig we op sommige gebieden zijn opgeschoten. Of zoals een geciteerde, oudere feministe uitroept bij een demonstratie: „I can’t believe I’m still protesting for this shit.”

Source link