D66: stel krijgsmacht open voor alle burgers uit EU

D66: stel krijgsmacht open voor alle burgers uit EU
https://images.nrc.nl/WtcAuSKOL2ScfFgTJTYgEmFDh-s=/1200×627/smart/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data43568886-62ff52.jpg

D66 wil dat de Nederlandse krijgsmacht „op korte termijn” wordt opengesteld voor niet-Nederlandse EU-burgers, in navolging van verschillende andere EU-landen. Volgens de coalitiepartij is het nijpende personeelstekort bij Defensie door de vele internationale dreigingen onverantwoord.

Het idee is onderdeel van een door Tweede Kamerlid Salima Belhaj geschreven initiatiefnota over de noodzaak van „een Europese krijgsmacht”. Dat thema ligt zeer gevoelig in politiek Den Haag. In november 2018 zei premier Rutte dat Frans-Duitse plannen in die richting „veel te ver” gaan, al moet de EU volgens hem wel onder ogen zien dat zij zich niet zonder Amerikaanse hulp kan verdedigen.

België, Denemarken, Ierland, Luxemburg en Frankrijk laten al burgers uit andere landen toe in hun legers. Ook in Duitsland wordt dat overwogen. De Duitse krant Der Spiegel meldde eind vorig jaar dat Defensieminister Ursula von der Leyen de Bundeswehr wil openstellen voor in Duitsland woonachtige EU-burgers, zoals Polen, Italianen en Roemenen.

D66 is, al langer, de enige Nederlandse partij die pleit voor een Europees leger en wil dat plan in aanloop naar de Europese verkiezingen kracht bijzetten.

Veel dreigingen

Belhaj wijst op de vele dreigingen die – ook door premier Rutte – zorgwekkend worden genoemd: de opkomst van China, de Russische „annexatiedrift” en dreiging aan de oostelijke EU-grenzen, de verkilde Amerikaans-Europese relatie, de door de Amerikaanse president Trump gezaaide twijfel over het militair bondgenootschap NAVO. „De EU kan het zich niet permitteren meer tijd te nemen om in de eigen veiligheid te voorzien”, schrijft ze.

Belhaj benadrukt dat ze niet voor afschaffing van het Nederlandse leger is. Zo’n Europese strijdmacht zou naast nationale legers de EU wereldwijd „invloed en slagkracht” geven. Het moet wat haar betreft ook niet concurreren met de NAVO, maar zou wel een belangrijke „pijler” kunnen worden voor het bondgenootschap. Belhaj beseft dat ze geen coalitiestandpunt uitdraagt. „Wat ik heb geprobeerd, is alle ruis over wat een Europese krijgsmacht betekent punt voor punt te adresseren. De nuance moet terug in de discussie.”


Lees ook Twee op de drie landmachtmedewerkers ontevreden

Personeelstekort acuut probleem

Een acuut probleem is volgens Belhaj het personeelstekort bij Defensie: het aantal vacatures is opgelopen tot 8.600. Op een strijdmacht van 40.000 militairen is dat ruim 21 procent. En dat percentage groeit: het behoud van personeel is zo mogelijk een nog groter probleem dan het rekruteren van nieuwe mensen.

Na decennia harde bezuinigingen zegde het kabinet-Rutte III toe anderhalf miljard extra te investeren in de krijgsmacht. Eind 2018 kwam daar nog een toezegging bij, maar die gaat over de aanschaf van nieuw materieel: vliegtuigen, tanks en schepen. In personeel om die voertuigen te bedienen of onderhouden wordt niet voorzien.

Volgens Belhaj is democratische controle vanuit de Tweede Kamer op een Europese strijdkracht goed te organiseren en vergelijkbaar met hoe er nu al controle wordt uitgeoefend op buitenlandse missies.

Source link