Dutee Chand: ‘Het voelde soms alsof ik crimineel was’

Dutee Chand: ‘Het voelde soms alsof ik crimineel was’
https://images.nrc.nl/mPYM9j_DItLmUHCtmHlN_2IoVVA=/1200×627/smart/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/bvhw/files/2019/04/data43717648-c6cb6f.jpg

Dutee Chand wordt al maanden plat gebeld door journalisten uit de hele wereld. „Ze stellen allemaal dezelfde vragen”, vertelt de 23-jarige Indiase sprintster met hulp van een tolk vanuit haar geboorteland. „Wat vind ik van de zaak-Semenya? Hoe denk ik dat het afloopt? Geef ik Semenya adviezen?”

Natuurlijk volgt ze de zaak van haar Zuid-Afrikaanse collega Caster Semenya met interesse, zegt Chand. Maar de waarheid gebiedt te zeggen dat ze Semenya slechts één keer heeft ontmoet: tijdens de Olympische Spelen van Rio in 2016. Semenya won toen goud op de 800 meter, zelf wist zij zich niet voor de finale van de 100 meter te plaatsen. „We hebben niet lang gepraat, ik ken haar nauwelijks. Daarom durf ik geen uitspraken over haar te doen.”

Voorspellende waarde

Maar Chand begrijpt natuurlijk wel waarom haar mening zo interessant is voor journalisten; ze wachten vol ongeduld op de uitspraak, later deze maand, in de beroepszaak die Semenya tegen de internationale atletiekfederatie IAAF aanspande bij sporttribunaal CAS. En Semenya’s zaak vertoont nu eenmaal veel gelijkenis met de zaak die Chand in 2014 aan het CAS voorlegde. Hoewel het CAS iedere zaak op z’n eigen merites beoordeelt en niet aan precedentwerking doet, is het verleidelijk voorspellende waarde aan Chands zaak toe te dichten.


Lees ook het profiel van Caster Semenya: ‘She’s a girl. Punt.’

De IAAF probeerde Chand – net als Semenya nu – te dwingen tot het nemen van medicamenten om haar hormonale afwijking te bestrijden. Zonder medicatie geen wedstrijden, kreeg ook zij te horen. Beide vrouwen werden door hun nationale bond gevraagd een routinetest te ondergaan, die in werkelijkheid een seksetest bleek te zijn.

Het CAS oordeelde in 2015 dat er onvoldoende bewijs was dat Chand sportief voordeel geniet van haar aangeboren hoge testosteronspiegel. Zolang de IAAF het tegendeel niet kan bewijzen, mag Chand blijven meedoen aan wedstrijden. Een opluchting, zegt Chand, maar psychisch heeft de affaire er behoorlijk ingehakt. „Aan de ene kant kreeg ik veel steun van mensen – mijn coach en de Indiase overheid zijn bijvoorbeeld altijd achter me blijven staan. Aan de andere kant ontmoette ik veel wantrouwen en negativiteit. Hoe kwam ik aan zo’n hoge testosteronspiegel? Was ik een dopinggebruiker? Soms voelde het alsof ik crimineel was.”

Valse voorwendselen

Mensen gaven ongevraagd kritiek op haar lichaam. Maar wat ze vooral erg vond, zegt Chand, is dat ze via de media moest vernemen dat er een probleem met haar hoge testosteronspiegel was. De IAAF heeft haar nooit persoonlijk benaderd, ze heeft nooit medische uitleg gekregen. Ze werd compleet overrompeld door het nieuws, vooral omdat de Indiase atletiekbond onder valse voorwendselen een seksetest had afgenomen, en de resultaten met de IAAF had gedeeld.

Wat haar door de moeilijke periode heen hielp, was haar vertrouwen in God en de overtuiging dat zij niets verkeerds heeft gedaan. „God heeft mij zo gemaakt en daar had Hij vast een goede reden voor. Ik accepteer mezelf zoals ik ben.”

Chand vertelt over haar jeugd in Gopalpur, een dorp in het oosten van India. Ze komt uit een arm gezin met zes zussen, haar ouders zijn analfabete wevers. Op haar zevende begon ze met atletiek en nog geen tien jaar later was ze nationaal kampioen in de categorie onder 18. „Als kind kreeg ik al opmerkingen over mijn uiterlijk”, vertelt ze. „Mensen dachten dat ik een jongen was. Het voelde als een vloek.”


Lees ook: NRC checkt: ‘Testosteronproductie maakt atlete Semenya vijf tot zes seconden sneller op 800 meter’

In India is het met de vrouwenrechten niet best gesteld. Veel vrouwen worden tegen hun zin uitgehuwelijkt, groepsverkrachting is een hardnekkig verschijnsel. Is Dutee ook om die reden de strijd met de IAAF aangegaan, om een voorbeeld te stellen? Aan de andere kant van de lijn blijft het even stil. „That is very very true”, vertaalt de tolk op fluistertoon.

Chand hoopt dat Semenya haar carrière zonder medicatie kan voortzetten. „Wat er ook gebeurt, blijft sterk”, geeft ze haar collega als advies mee. „God zal je steunen.”

Source link