Favoriet Zelensky lijkt tv-debat in Oekraïne te ontlopen

Favoriet Zelensky lijkt tv-debat in Oekraïne te ontlopen
https://images.nrc.nl/GyMabWD_Gfko-4VDJ8lH2uNpffU=/1200×627/smart/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data43712518-dc37c5.jpg

Komt er nou nog een verkiezingsdebat of niet? Komende zondag wordt in Oekraïne de tweede en beslissende ronde van de presidentsverkiezingen gehouden, maar de twee matadoren, zittend president Petro Porosjenko en uitdager Volodymyr Zelensky, hebben de verbale degens nog altijd niet gekruist – hoewel ze er al bijna twee weken over bakkeleien.

Afgelopen zondag toog Porosjenko naar het Olympisch Stadion in Kiev voor een ‘debat’, maar Zelensky had al eerder laten weten dat hij niet zou komen opdagen. Het tweede spreekgestoelte op het podium bleef daarom leeg. Porosjenko ging uitgebreid in op vragen van journalisten. Daarna trommelde hij zijn aanhang op voor een verkiezingsbijeenkomst in het reusachtige stadion.

Porosjenko’s verkiezingsshow kwam na twee weken ruziën over de voorwaarden waaronder een debat zou worden gehouden. Porosjenko opende aanval door zijn tegenstander lafheid te verwijten. Zelensky, een bekende acteur en komiek, reageerde met een gelikt YouTube-filmpje, waar hij de zittende president uitdaagde tot een confrontatie in het Olympisch Station in Kiev (70.000 zitplaatsen). Dat was al ongebruikelijk, maar de voorwaarden die Zelensky verbond aan het debat waren ronduit bizar. Beide kandidaten zouden zich medisch moeten laten testen op drugs- en alcoholgebruik. De zittende president zou bovendien moeten stoppen om Zelensky een ‘clown’ en ‘marionet van het Kremlin’ te noemen.

Bloed- en urinetesten

Misschien hoopte Zelensky’s campagneteam dat Porosjenko onmogelijk op de voorwaarden in kon gaan. Maar twee weken weken later hebben beide kandidaten al een bloedtest ondergaan. Porosjenko stond zelfs verschillende malen bloed af en liet ook urine en haar onderzoeken. De kemphanen leken het er over eens dat het debat aanstaande vrijdag zou worden gehouden, twee dagen voor de verkiezingen. Maar toen liet Porosjenko weten ook een week eerder, op 14 april in debat te willen gaan – iets wat Zelensky weigerde.

Porosjenko (53) heeft het meeste te winnen bij een tv-debat. De zittende president haalde ternauwernood de tweede ronde, met een minieme voorsprong op oudgediende Joelia Tymosjenko (15,95 procent versus 13,40). Het gat met Zelensky (30 procent van de stemmen in de eerste ronde) lijkt onoverbrugbaar. In een recente peiling liet 60,8 procent van de kiezers weten op Zelensky te zullen stemmen. Porosjenko scoort 24,4 procent.

In een ultieme poging het tij te keren, heeft Porosjenko een aantal haastige besluiten genomen die het vertrouwen van kiezers alsnog moeten herstellen. Porosjenko benoemde alsnog de rechters voor de speciale rechtbank die corruptiezaken moet gaan behandelen – een besluit dat hij lang voor zich uit heeft geschoven. De gouverneur van de regio Cherson, die in verband werd gebracht met de aanslag op activist Kateryna Handzjoek, kondigde ineens zijn ontslag aan.

Deze gebaren van goede wil gaan gepaard met een agressieve, negatieve campagne waarin Zelensky wordt afgeschilderd als een gevaar. Dieptepunt was een filmpje waarin Zelensky wordt overreden door een vuilniswagen. Daarna komt een lijntje coke in beeld.

Het campagneteam van Zelensky reageert met humor op de zwarte pr van het kamp-Porosjenko. Toen die enorme billboards liet plaatsen waar de Oekraïense president Vladimir Poetin recht in de ogen kijkt, bedacht het kamp-Zelensky een poster waarin de komiek en het monster uit de scifi-thriller Alien elkaar aanstaren. Ondertussen gaat de onervaren presidentskandidaat échte confrontaties zorgvuldig uit de weg. In de afgelopen weken heeft Zelensky nauwelijks interviews gegeven. Wel vloog hij vorige week naar Parijs voor een ontmoeting met de Franse president Emmanuel Macron – alsof hij al gekozen was.

De strategie is begrijpelijk. Veel Oekraïeners zijn teleurgesteld over de corruptie en de trage hervormingen in hun land en zullen komende zondag niet zozeer op Zelensky, als wel tégen Porosjenko stemmen. Zelensky moet er vooral voor zorgen dat hij zijn eigen glazen niet ingooit. En dat lukt niet altijd even goed. Afgelopen donderdag verscheen Porosjenko ineens in de studio van 1+1, de zender waarop Zelensky’s programma’s worden uitgezonden. Zelensky belde in vanuit Parijs, maar hij liet Porosjenko niet uitspreken en schakelde meteen over van het Oekraïens naar het Russich. Porosjenko bleeft rustig en presidentieel. „Ik nodig u uit om op 14 april te komen debatteren.”

„19 april in het Olympisch Stadion”, zei Zelensky bars: „Punt uit.” Daarna gooide hij de hoorn erop.

Source link