Fipronilaffaire ettert door in rechtbank

Fipronilaffaire ettert door in rechtbank
https://images.nrc.nl/Y9Z4qP5uD_epA1_akVq7vfn2zT4=/1200×627/smart/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data43723827-bb9dc6.jpg

Heeft de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) onrechtmatig gehandeld door de pluimveesector pas in 2017 op de hoogte te stellen van het illegale gebruik van fipronil? Met die vraag stonden de NVWA en de Land- en Tuinbouworganisatie (LTO) maandag voor de Haagse civiele rechter. De LTO en 124 pluimveebedrijven spanden de zaak aan.

In de zomer van 2017 werd duidelijk dat miljoenen Nederlandse eieren fipronil bevatten. Fipronil, een in Nederland verboden bestrijdingsmiddel, werd door ontsmettingsbedrijf Chickfriend gebruikt om kippen van bloedluis te ontdoen. Alleen: het middel kwam ook in de eieren terecht.

LTO verwijt de NVWA nu „nalatig en onzorgvuldig” te hebben gehandeld. Als de NVWA de pluimveesector eerder had gewaarschuwd, zo claimt de LTO, dan had de situatie niet zo uit de hand hoeven lopen.

De NVWA was al sinds november 2016 op de hoogte van de methoden van Chickfriend, maar wachtte met optreden tot juli 2017. Toen wél werd gehandhaafd gebeurde dat rigoureus: er werden 381 bedrijven (tijdelijk) gesloten. Ruim drie miljoen kippen werden geruimd. Kippenboeren leden 70 miljoen euro schade.


Lees ook: Hoe fipronil een crisis werd en toen ineens niet meer

Eigen verantwoordelijkheid

Maar de NVWA vindt dat de pluimveesector de hand in eigen boezem moet steken. De verantwoordelijkheid voor toezicht ligt immers, volgens de wet, in eerste instantie bij de sector zelf. „Een hele serieuze, eigen verantwoordelijkheid”, noemt advocaat Thijs Franssen het in de rechtszaal.

De NVWA mag dan toezichthouder zijn, dat neemt niet weg dat de sector zelf ook controles moet uitvoeren, aldus de voedselwaakhond. Daarnaast had een openlijke waarschuwing het strafrechtelijk onderzoek naar Chickfriend dwars kunnen zitten.

Dat de fipronilcrisis bijna twee jaar na dato nog gevoelig ligt blijkt tijdens de zitting, waar ook een groep pluimveehouders aanwezig is. „Ik heb me bijna letterlijk doodgewerkt,” zegt een oudere kippenboer geëmotioneerd. „Die crisis heeft mij en mijn gezin zwaar getroffen.”

De pluimveehouders zijn boos over het handelen van de NVWA. Had ons gewaarschuwd, dan troffen we maatregelen, zo luidt de kern van de aanklacht. Wanneer de toezichthouder de lange periode van zwijgen verklaart aan de hand van het voorbeeld van een leeuw (‘wel gevaarlijk, maar voor Nederlanders geen direct risico’), maken pluimveehouders vanaf de achterste rij brullende leeuwengeluiden.

In juni 2018 kwam de commissie-Sorgdrager in haar rapport al met harde conclusies. Iedereen wees in de kwestie naar elkaar, maar niemand nam verantwoordelijkheid. Voedselveiligheid stond onderaan het prioriteitenlijstje van de pluimveesector, de NVWA en de politiek.

Als vast komt te staan dat de NVWA onrechtmatig handelde dan is schadevergoeding volgens de pluimveehouders de volgende stap. De uitspraak is op 10 juli.


Lees ook Interview met oud-minister van Volksgezondheid Winnie Sorgdrager over verantwoordelijkheid in de fipronilcrisis.

Source link