Hertellingen van Erdogan twijfelachtig – NRC

Hertellingen van Erdogan twijfelachtig – NRC
https://images.nrc.nl/x4VRvC59cBs0ANp0jukr_EzHgjI=/1200×627/smart/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data43452965-f9847c.jpg

Sinds de lokale verkiezingen van 31 maart zijn er twee parallelle realiteiten in Istanbul. Ekrem Imamoglu, de kandidaat van de oppositie, won met 25.000 stemmen verschil en doet alsof hij al burgemeester is. Hij paste zijn Twitterprofiel aan en bracht met zijn gezin een bezoek aan het mausoleum van Atatürk, de vader des vaderlands. Dit leidde tot onenigheid met de bewakers, die bezwaar maakten tegen het feit dat hij het gastenboek tekende als burgemeester.

De AK-partij van president Erdogan accepteert Imamoglu’s overwinning niet. Erdogan sprak van de „meest bezoedelde” verkiezingen in de Turkse geschiedenis en drong aan op een hertelling van ongeldige stemmen in diverse districten van Istanbul. Nu die hertelling bijna is voltooid, is het gat tussen Imamoglu en oud-premier Binali Yildirim, de burgemeesterskandidaat van de AKP, geslonken tot bijna 16.000 stemmen. Maar het is nog steeds een gat.

Daarom eiste Erdogan maandag een volledige hertelling in Istanbul – en wellicht zelfs nieuwe verkiezingen. „We hebben de verplichting om de rechten van burgers te beschermen”, zei hij voordat hij op het vliegtuig naar Moskou stapte. „De verkiezingen barstten van de onregelmatigheden en we hebben aanwijzingen voor georganiseerde fraude. Met een verschil van 13.000 tot 14.000 stemmen heeft niemand het recht om te zeggen: ik heb gewonnen.”

Het woord is aan de kiescommissie (YSK). En daar heeft de oppositie weinig vertrouwen in sinds de YSK tijdens het referendum in 2017 besloot 2,5 miljoen ongestempelde stembiljetten mee te tellen – een schending van de kieswet. Ook nu lijkt de YSK, wier samenstelling volgens de Raad van Europa „problematisch” is, gevoelig voor politieke druk. Terwijl de AKP’s verzoeken voor hertelling werden gehonoreerd, werden die van de oppositie veelal afgewezen.

Gebrek aan vertrouwen

Op een gezamenlijke persconferentie riepen Kemal Kilicdaroglu, de leider van de seculiere oppositiepartij CHP, en Meral Akserner, leider van de nationalistische oppositiepartij IYI, de kiescommissie maandag op om niet te zwichten voor druk van de regering. De CHP heeft in Istanbul een speciaal verkiezingscentrum ingericht, waar tientallen advocaten het hertellen op de voet volgen. Het is tekenend voor het gebrek aan vertrouwen in het proces.

Volgens de oppositie is er geen juridische grond voor een volledige hertelling. Want er is geen bewijs voor de „georganiseerde fraude” waarvan Erdogan rept. En het is nog maar de vraag of een volledige hertelling een andere uitslag oplevert. Maar één ding is wel zeker: zelfs als Imamoglu uiteindelijk tot winnaar wordt uitgeroepen, dan is zijn legitimiteit in de ogen van veel kiezers aangetast.

De verbeten wijze waarop de AKP de verkiezingsuitslag betwist, ondermijnt het vertrouwen in het democratisch proces, zowel bij de oppositie als bij de eigen achterban. In maart zei Yildirim nog dat Turkije „een van de eerlijkste verkiezingen ter wereld houdt”. Nu spreken regeringsgezinde media van een „electorale coup”, die op één lijn wordt geplaatst met de Gezi-protesten, de corruptieschandalen rond Erdogan en zijn ministers in 2013, en de mislukte coup.

Verdeeldheid binnen de AKP

Die harde lijn leidt volgens Turkse media tot verdeeldheid binnen de AKP. Want de lange reeks verkiezingszeges legitimeerde haar claim ‘het echte volk’ te vertegenwoordigen. Een deel van de partij zou die democratische legitimiteit belangrijker vinden dan Istanbul. Anderen zouden de stad onder geen beding willen opgeven, aangezien die een cruciale rol speelt in politieke patronagenetwerken. Erdogan hield zich aanvankelijk op de vlakte, maar lijkt nu zijn standpunt te hebben bepaald.

Hoe diep de weerzin bij Erdogans achterban is tegen de seculiere oppositie, bleek uit een video die na de verkiezingen viraal ging op sociale media. Daarin zien we Erdogan een bezoek brengen aan een nieuwe mega-moskee die hij heeft laten bouwen in Istanbul. Terwijl hij zijn aanhangers in de moskee probeert op te beuren, komt er een huilende gemeente-ambtenaar naar hem toe. „We kunnen hen niet dienen”, zegt ze. „Luister naar me, meisje”, antwoordt Erdogan. „De oppositie is vleugellam.”

Source link