K-pop heeft het ‘wij- gevoel’ omarmd

K-pop heeft het ‘wij- gevoel’ omarmd
https://images.nrc.nl/WjeS58l_x2kQEUCwCj0gFhuwESI=/1200×627/smart/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data43482267-7a5ccc.jpg

Een groep jongens staat in witte pakken in een woestijnlandschap. Groepsformatie: de achthoek. We horen synthesizers die net zo glad klinken als hun porieloze gezichtjes. Met hun gekleurde haren, mini-vlechtjes en make-up lijken ze wel wat op animé-figuurtjes. Toch klinkt hun synthpop minder zoet dan je zou denken bij een tracktitel als ‘Pirate King’. Je hoort trapbeats, zware drops en met autotune doordrenkte raps. De teksten zijn in het Koreaans, maar vertaald in het Engels in de ondertiteling: ‘Let’s go away and find that treasure’.

ATEEZ (kort voor AllTEENagerZ, spreek uit ‘eighties’), zo heet de nieuwe K-pop-band die vrijdag optreedt in de Q-factory in Amsterdam. De achtkoppige band uit Seoul heeft nog maar twee EP’s op zijn naam, maar verkocht de zaal binnen twee dagen uit. „De toekomst van K-pop is veilig”, zegt een fan in het commentaar onder de video op YouTube.

Elsa Waaijer (22) gaat vrijdag naar het concert en heeft ATEEZ daarom in haar Twitternaam staan. „Ze kunnen goed dansen. Het zijn leuke jongens. Ik ben sowieso into K-pop. Elke maand komen er nieuwe groepen bij.”

K-pop is een verzamelnaam voor Koreaanse synthesizerpop met invloeden van rock, elektronische muziek, hiphop en r&b. De naam werd begin jaren negentig voor het eerst gebruikt toen de band H.O.T. aan zijn expansie in Zuidoost-Azië begon. Later volgde een tweede golf begin jaren nul en nu is er sprake van een wereldwijd fenomeen met acts als GOT7 en BTS. Afgelopen jaar verkocht BTS niet alleen de Ziggo Dome uit, het was ook de eerste K-pop- act die de Amerikaanse Billboard Top-200 aanvoerde (met het album ‘Love Yourself: Tear’) en de eerste K-pop-act die de Grammy’s presenteerde (afgelopen februari).

Het succes van BTS is vergelijkbaar met dat van Take That in de jaren negentig. Inmiddels rammelt er al een nieuwe generatie aan de deur, met namen die uit een computerspel lijken te komen: Monsta X, Stray Kids, Zico, TXT en ATEEZ. K-pop-acts zorgen voor massahysterie en megafans: jonge meisjes staan te gillen voor de platenzaak als er een K-pop-middag is (zonder acts) en ze betalen de hoofdprijs om vooraan te staan bij een concert. Dankzij K-pop worden er zelfs weer cd’s verkocht. Het aandeel K-pop is bij platenzaak Fame in Amsterdam verantwoordelijk voor meer dan 10 procent van de omzet, meldt 3voor12.

De meeste fans volgen K-pop-acts zoals ze video’s kijken op YouTube: alles door elkaar. Grondstewardess Destiny Samuel (20) viel voor ATEEZ vanwege de dansvideo’s, maar ze houdt net zo goed van TXT, een nieuwe band uit de koker van hetzelfde bedrijf als BTS. „Het is kleurrijk, schattig, jong. Een beetje tekenfilmachtig. Dat is waar veel entertainmentbedrijven op aansturen, want dat trekt de meisjes.”

K-pop is er in vele vormen. „ATEEZ klinkt iets ruiger af en toe”, zegt MBO-studente Waaijer. „Maar het lijkt allemaal wel een beetje op elkaar. Ik vind BTS ook leuk, maar ik heb het idee dat ATEEZ dichterbij de fans komt.”

Sommige acts zoals Monsta X worden ‘gemaakt’ in reality shows. De dagboekvideo’s van ATEEZ, met game-achtige geluidjes, die op Holland Next Top Model-achtige wijze een inkijkje geven in het base camp van ATEEZ in Seoul, worden op een dag zomaar 40.000 keer bekeken.

Via de VLive-app, een speciale app voor K-pop acts, kan je met bandleden praten. „Je kan een lightstick kopen, en dan kan je ze hartjes sturen”, legt Waaijer uit. „Als ze een miljoen hartjes hebben verzameld, komen ze online. Jeon Jungkook van BTS zong een keer ‘Sorry’ van Justin Bieber op VLive toen ik het vroeg. Ik kon het op dat moment niet geloven.”

Aaibaarheidsfactor

De populariteit van K-pop-acts is niet alleen te danken aan hun hoge aaibaarheidsfactor en strak uitgevoerde danspasjes, resultaat van het rigide regime dat de entertainmentbedrijven opleggen aan de jonge jongens, die soms wel zeven jaar lang worden klaargestoomd op Koreaanse popacademies voor hun debuut (het uitbrengen van hun eerste single). Het ligt ook niet aan hun kleurrijke outfits en puntige neusjes, waarvan een deel mogelijk is geboetseerd door de plastisch chirurg. K-pop acts-hebben het ‘wij-gevoel’ omarmd en data-analyse tot hogere kunst verweven.

MyMusicTaste is een netwerk en een platform, waar K-pop-fans campagnes kunnen starten om hun favoriete artiest te laten optreden in een bepaalde plaats. Fans die de campagne ondersteunen geven aan hoeveel ze bereid zouden zijn om voor een artiest te betalen en waar ze die willen zien, legt YegYu Lee vanuit het hoofdkantoor in Seoul uit. Het algoritme analyseert vervolgens data van de gebruiker (is diegene al vaker naar een K-pop-concert geweest, welke acts, hoe ver weg) en drukt de stem van degene die de campagne ondersteunt uit in punten. Lee: „Als de campagne 50.000 punten heeft verzameld, stellen we het plan aan de artiest voor en gaan we met hulp van een lokale partner op zoek naar een concertzaal.”

MyMusicTaste werkt ‘fancentric’. „Heel anders dan de conventionele muziekindustrie,” zegt Tom Ketelaar van concertorganisator Greenhouhousetalent, een lokale partner van MyMusicTaste in Nederland. „Het gaat niet om de wens van de artiest om op te treden, maar om de wens van het publiek.”

Het platform draagt bij aan het hechte gevoel van gemeenschap onder K-pop-fans. Ze kunnen hun fan zijn via het platform met anderen delen. Dat levert ze ook nog wat op: een kortingscode voor een kaartje (meestal 10 procent), exclusieve voorverkoop of, als ze een campagne vaak genoeg delen in hun netwerk, een plek in de top-10 van ‘TasteMakers’ met als beloning een gratis kaartje.

Bijna de helft van de leden (dat in de afgelopen twee jaar groeide van 998.000 in 2016 naar 1,36 miljoen in 2017 tot 1,8 miljoen leden vandaag) komt uit Europa. Nog eens 28 procent van de gebruikers van het platform komt uit de Verenigde Staten. Het aantal concerten dat het platform organiseerde, verdubbelde in de afgelopen twee jaar, van 42 naar 98. In de eerste drie maanden van 2019 zijn er al 66 concerten geweest.

Vooraan staan

Een kaartje voor BTS’ concert in de Ziggo Dome kostte tussen de 60 en 250 euro, de kaartprijs voor ATEEZ ligt tussen de 45 (normaal) en 130 (VIP) euro. Maar voor een VIP-kaart krijg je iets bijzonders terug, legt Waaijer uit. „Een hi touch, een soort high five. Soms kan je hun hand even vasthouden of snel iets tegen ze zeggen. Tijdens het concert sta je iets meer vooraan.”

De producties van de grootste shows, met indrukwekkende decors vol vuurwerk en rook, zijn kostbaar, zegt Ketelaar. „K-pop acts hoeven niet per se in de Melkweg of Paradiso te staan. Natuurlijk, de zaal moet wel kwalitatief hoogwaardig zijn, maar ‘de juiste zaal’, daar zijn ze niet zo mee bezig. De ticketprijzen liggen veel hoger, omdat die dure producties in een paar shows moeten worden terugverdiend. Ze weten dat de fans bereid zijn dat bedrag te betalen.”

„Ik betaal het allemaal zelf met mijn krantenwijk”, zegt Evy Heesen (15), oprichter van het fan-account ‘ATEEZ the Netherlands’ op Twitter. „Sinds kort verkoop ik ook ATEEZ-buttons. Heel veel K-pop-fans vinden het leuk om merch [spulletjes van een act] te kopen. Een van de leden van ATEEZ verzamelt knuffels. Shiber is zijn pluche hond, daar heb ik pins van gemaakt en die verkoop ik voor het concert.”

K-pop-concerten beginnen eigenlijk al in de rij, legt Destiny Samuel (20) uit: „Vaak doen dansgroepen dancecovers in de rij.” Ze viel voor K-pop vanwege een choreografie in een video van de groep GOT7. „Zo’n choreografie leer ik mezelf aan. Ik ben echt een danser. Vanaf daar ging ik verder zoeken.”

GOT7’s concert in Parijs was het eerste concert waar de 15-jarige Evy naar toeging. „Het was magisch. Mijn ouders hebben me gebracht met een vriendin met de auto, acht uur rijden. We kregen een polsbandje met een nummer voor in de rij, daar sta je een paar uur in. Alle fans waren superaardig. Meestal kletsen we gewoon. Ik vind de dansjes ook leuk om mee te doen.”

Als je naar een K-pop-concert gaat, dan is het normaal dat je een lampje hebt op een stok, met het logo van de groep, legt Maria Achugthai (22) uit. Ze is al 15 jaar K-pop-fan en begonnen met het leren van Koreaans. De band ontwerpt de ‘lightsticks’ zelf of vraagt fans het leukste ontwerp te kiezen, vertelt ze. „Als de zaal donker is, zie je een zee van lichtjes. Bij elk lied zingen de fans stukken mee, de fan-chants. Je kan bandleden ontmoeten en met ze praten. Er is veel contact met de fans.”

K-pop is echt een subcultuur, zegt boeker Ketelaar. „Fans zijn actief in het verzamelen van informatie, ze hebben veel contact met de bandleden en elkaar.”

Zelf luistert hij K-pop „alleen beroepsmatig”. „Natuurlijk beoordeel je wel op bepaalde kwaliteiten, maar we volgen voornamelijk het algoritme en de data die beschikbaar zijn.”

Source link