Met 42 euro per foto gaat ‘dit vak naar de gallemiezen’

Met 42 euro per foto gaat ‘dit vak naar de gallemiezen’
https://images.nrc.nl/BrHeOHyrJkk3M711K0AaGhtWnMs=/1200×627/smart/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/bvhw/files/2019/04/data43221542-54ca92.jpg

Een stukje speculaas schiet uit zijn mond. Bons op de keukentafel. „Het vak gaat gewoon naar de gallemiezen!” Dan stilte. Brok in z’n keel, tranen in z’n ogen.

De vraag was of hij zich verantwoordelijk voelde voor de fotojournalistiek. De 62-jarige Ruud Rogier daagt woensdag voor de rechtbank in Amsterdam De Persgroep, de grootste krantenuitgever van Nederland en België. Hij vindt dat hij te weinig betaald krijgt voor zijn foto’s.

42 euro. Dat kreeg hij voor één foto-opdracht voor het Brabants Dagblad. Daarvoor is hij 2,5 à 3 uur in touw: contact met redactie, reistijd, fotograferen, nabewerking, archivering, facturering. Hij schreef het voor dertien opdrachten van minuut tot minuut uit. Dat betekent een bruto uurloon van 15 à 18 euro. Daarvan kan hij „niet leven”. Hij eist 150 euro per opdracht. Een uurtarief van 60 à 75 euro sluit aan bij journalisten-cao, volgens hem, meegewogen dat freelancers een opslag van 50 procent moeten rekenen voor verzekeringen, pensioen, vakantie en ziekte.

Ruud Rogier wil dertien keer het verschil tussen de uitbetaalde 42 euro en de gewenste 150 euro: 1.404 euro, plus btw 1.698,84 euro. Maar voor De Persgroep gaat het helemaal niet om krap 1.700 euro, maar 30 miljoen, zegt directeur Bart Verkade. Dat vreest de Belgische uitgever aan al zijn freelancers voor regionale titels te moeten betalen als de rechter meegaat in Rogiers berekening, en die van Britt van Uem, die, ook woensdag, een hoger woordtarief eist. 84 miljoen zelfs, als alle landelijke titels worden meegerekend. Nu geeft De Persgroep 31 miljoen euro per jaar uit aan ingehuurde krachten.

Principiële discussie

Deze zaken zijn bijzonder, omdat hiermee een nieuw hoofdstuk van de Auteurswet wordt getoetst, in 2015 toegevoegd om freelancers te beschermen. Met de wet kon voortaan een rechter bepalen of een vergoeding ‘billijk’ is. Hóé wordt woensdag voor het eerst duidelijk. De uitspraak volgt enkele weken later.

Over de 150 euro wilde De Persgroep niet eens onderhandelen. Ook een uitnodiging voor de Geschillencommissie Auteurscontractenrecht wees De Persgroep af. De uitgever opperde zélf dat Rogier maar naar de rechter moest stappen. „Het ging om zo’n principiële discussie, die hadden we sowieso in hoger beroep willen toetsen”, zegt Verkade. „Anders was het een wassen neus.” Welke principiële discussie? „Freelancers claimen dat we tarieven moeten betalen waarvan zij kunnen rondkomen. Een inkomensgarantie. Dat kan niet, daarom zijn het ondernemers.”

„Ik ben nu ineens klokkenluider”, zegt Rogier. Hij was, sinds hij 38 jaar geleden begon als fotograaf, al vaker degene die zijn nek uitstak. „Fotografen kwamen altijd naar mij toe.” Ook nu zijn collega’s bang naast hem te staan, merkt hij. Werk heeft hij niet meer. Het Brabants Dagblad is opgehouden met het verstrekken van opdrachten aan hem. Het doorbladeren van de krant, op zoek naar zijn foto’s, was altijd zijn ochtendritueel. Toevallig trof hij vandaag nog wel een archieffoto van hem aan in het Brabants Dagblad. „Daar ga ik nog een factuur voor sturen.”

Lage tarieven zijn niet nieuw, zegt hij. Maar vroeger sjeesde hij nog naar zes, zeven opdrachten per dag. „Ik was hoofdkostwinner, er moest geld op de plank. Het ging wel af van de kwaliteit natuurlijk.” Zo veel opdrachten zijn er ook niet meer, zegt hij. Ze vragen de schrijvende journalisten om zelf een fotootje te maken, plukken wat van het internet, of gebruiken een landschapsfoto van Google Earth. „Een róbot!”

Wat wél nieuw is, is de manier waarop je wordt behandeld, zegt Rogier. „Vroeger werd je bij de hoofdredactie geroepen en dan kwam je er wel uit. Nu komt het moederconcern met: zó doen we het. Je doet het er maar mee.” Het David-tegen-Goliat-gevoel wordt versterkt door de hoge winsten die De Persgroep boekt: in 2018 groeide de nettowinst met 15 procent naar 126 miljoen. Wel wordt dat geld vooral verdiend met tv- en online-diensten, niet aan kranten.

Source link