Taal- en cultuuronderwijs kan veel slimmer en leuker

Taal- en cultuuronderwijs kan veel slimmer en leuker
https://images.nrc.nl/OWmgJtLn42NEFQCtaS-bmXZMtoI=/1200×627/smart/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/bvhw/files/2019/04/data43448330-58bf9b.jpg

Talen hebben het moeilijk op school. Jarenlang hebben leerlingen en ouders gehoord dat ze ‘exact’ moesten kiezen en meteen nam de status voor het profiel Cultuur en Maatschappij af. Dat ook andere profielen goed pasten bij universitaire talenstudies bleef onderbelicht. Dat de werkgelegenheid met talenstudies goed is, bleef onbekend. Lezen is een cruciale vaardigheid die persoonlijk en maatschappelijk succes oplevert.

Maar intussen is het onderwijsveld in beweging. Er zijn tal van initiatieven. Het Nationaal Platform voor de Talen is een campagne begonnen om talen en culturen te kiezen. De doelen van het vreemdetalenonderwijs worden herijkt. Allerlei experts pleiten ervoor cultuur en taalbewustzijn een duidelijke plek te geven in het talenonderwijs. De Raad van Europa benadrukt het belang van literaire vormen voor het leren van een vreemde taal, vanaf de laagste niveaus. En de studie De impact van het boek (CPNB) benadrukte nog eens het belang van lezen: „Lezers hebben een positiever zelfbeeld en zijn competentere werknemers. Lezen is goed voor de samenleving: lezers hebben minder vooroordelen en kijken meer om naar de ander.”

Lezen doe je niet alleen bij Nederlands. Doe meer met literatuur in het vreemdetalenonderwijs. De taalvaardigheid van leerlingen verbetert door het lezen van literatuur en door het aanbieden van andere media waarin literaire strategieën worden gebruikt. In de talenlessen kun je veel bereiken met literatuur en film, ook op het vlak van persoonlijke en culturele ontwikkeling. Er zijn veel meer mogelijkheden om literatuur te integreren in de lessen Engels, Frans, Duits en Spaans dan enkel het lezen van een aantal titels voor een leeslijst. Maar is er ruimte voor maatwerk, enthousiasme en plezier?


Lees ook: Hoe de leraar Nederlands zijn klas aan het lezen krijgt

‘Te weinig tijd

Zoals in de ziekenhuizen te weinig tijd is voor patiënten, zo hebben docenten te weinig tijd voor literatuur. Uit een enquête van promovenda Esther Schat bleek dat bijna alle docenten Duits, Frans en Spaans ‘cultuur’ een belangrijk onderdeel van het onderwijs vinden. Liefst 89 procent vindt literatuur belangrijk voor het curriculum. Maar de docenten komen er te weinig aan toe, door tijdgebrek, zeggen ze. Daarvoor is een oplossing: koppel literaire teksten aan taalvaardigheidsopdrachten. Laat leerlingen bijvoorbeeld de gedachten van een personage uitwerken waardoor ze zich in een verhaallijn moeten inleven.

De talenvakken hebben zoveel meer te bieden dan rijtjes, structuren en oefeningen. Docenten kunnen het vak verdieping geven en minder voorspelbaar maken. Literatuur en film bieden een venster op de wereld, kunnen leerlingen enthousiast maken voor de taal en de culturen waarin de taal wordt gesproken. Voor alle niveaus en interesses zijn prikkelende teksten en films waar leerlingen over kunnen nadenken en communiceren.

Door literatuur en film komen leerlingen in aanraking met andere gebruiken en omgansvormen. Leerlingen die een cultuur hebben leren kennen via literatuur en film, hebben waardevolle culturele bagage meegekregen om met anderen in een vreemde taal te communiceren.

Door samenhangende en uitdagende lessen ontwikkelen leerlingen cultuur- en taalbewustzijn. Deze leerlingen zullen eerder voor talen kiezen.

Source link