Waddenregio wil na ongeluk meer dan een luisterend oor

Waddenregio wil na ongeluk meer dan een luisterend oor
https://images.nrc.nl/MTQguCQaprz070YdmOLDygLPXX8=/1200×627/smart/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data43517079-27e7da.jpg

Iedereen vindt het allemaal verschrikkelijk wat er met de in zee gevallen containers in het Waddengebied is gebeurd. „Een milieuramp van nationale orde wordt het genoemd”, zei burgemeester Ineke van Gent van Schiermonnikoog woensdag in de Tweede Kamer. „En we krijgen overal een welwillend oor, ook van de Kamer, maar nog meer valt op dat er vervolgens niets gebeurt.”

En die passiviteit kunnen we helemaal niet gebruiken, was de boodschap van Van Gent. Ruim drie maanden geleden verloor de MCS Zoe ruim 340 containers en nog steeds hebben de Nederlandse autoriteiten bijvoorbeeld de vrachtbrieven niet in handen. Privacyregels – vanwege vertrouwelijke gegevens van de transporteurs – verhinderen dat. „Dus als we een vat op het strand aantreffen, weet alleen de berger wat daarin zit?”, vroeg SP-Kamerlid Frank Futselaar tijdens de hoorzitting aan experts.

Door het ontbreken van de vrachtbrieven is het ook onmogelijk om de gevolgen van het scheepvaartongeluk voor de natuur in te schatten. „Ik wil daarom als wetenschapper niet van een ecologische ramp spreken, maar de effecten kunnen vooral door de kleine plastic korrels heel langdurig zijn”, zei hoogleraar kustecologie Tjisse van der Heide. „Die belanden in de voedselketen en potentieel op ons bord.” Alleen al daarom is het van belang dat onderzoekers meer informatie over de lading krijgen.

De vertrouwelijke vrachtbrieven zorgden voor grote woorden in de Kamer. Bizar, schandelijk, verbijsterend. En niet alleen de lading zorgde voor verbazing. Zo blijkt dat de Nederlandse autoriteiten niets te zeggen hebben over de route die de grote containerschepen nemen. In het geval van de Zoe de „zuidelijke” route die vlak langs de Waddeneilanden gaat en ondieper is dan de noordelijke route. „Wij hebben daar helemaal geen invloed op”, zei Michèle Blom van Rijkswaterstaat.

Wij zijn gewoon niet in staat om „het mooiste gebied van Nederland”, behorend tot het Unesco-werelderfgoed, te beschermen, concludeerde Lutz Jacobi, directeur van de Waddenvereniging en net als Van Gent voormalig parlementariër. „Wij pleiten voor de komst van een Waddenautoriteit. Het moet echt beter.”


Lees ook: Schier is (bijna) schoon, maar hoelang nog?

Verbeterpunten

Verbeterpunten zijn er in elk geval genoeg, kregen de Kamerleden te horen. Zo bleek uit een steekproef dat minder dan de helft van de containers voldoende vastgesjord zat. En waarom hebben die containers geen chip waarop informatie over lading en herkomst staat? Nog meer dan honderd containers van de Zoë liggen op de Nederlandse of Duitse zeebodem. Waarom zijn die niet via een satellietsysteem (GPS) te traceren?

„Wij hadden deze ramp nodig om de veiligheid van de scheepvaart in de publiciteit te krijgen”, zei Floris van Hest van Stichting De Noordzee. Tijdens discussies met reders over de veiligheid komen volgens hem steeds dezelfde argumenten over tafel. „Het level playing field.” In andere woorden: als Nederland extra regels stelt, tast dat onze concurrentiepositie aan. „Maar er is meer aandacht voor de veiligheid nodig. De Noordzee is nu al de drukste zee en met al die windparken wordt het nog riskanter.”

De ramp met de Zoe is volgens Van Hest ook een mooi moment om naar de crisisaanpak te kijken. „We werden in de eerste dagen van januari door brandweerkorpsen gebeld omdat zij niet wisten wie het aanspreekpunt was. Dat is toch tekenend voor de wanorganisatie”, zei de directeur van de Stichting Noordzee.

Hij zei tegen de Tweede Kamerleden „een actieve overheid” te verwachten die ervoor zorgt dat de opruimactie door blijft gaan. Breder klonk de roep om een fonds beschikbaar te stellen die snel voor kostenvergoedingen zorgt, nu de reder zijn financiële toezeggingen niet na lijkt te komen. Zo kunnen politici ook de schijn wegnemen dat een ongeluk buiten de Randstad minder aandacht krijgt. „Vindt Den Haag deze ramp eigenlijk wel erg genoeg”, vroeg SP’er Futselaar zich retorisch af.

Dat het opruimen van de rotzooi nog niet afgerond is, blijkt uit de ervaringen van voorzitter Johan Nooitgedagt van de Nederlandse Vissersbond. „Alles wat bij de Action keurig in de schappen ligt, zit bij de visser door elkaar in het net”.

Source link