Wie op wielen vrij wil zijn, moet zich aanpassen

Wie op wielen vrij wil zijn, moet zich aanpassen
https://www.nrc.nl/static/front/img/social/default-og-image-facebook.png

Meestal loopt Amsterdam landelijk juist niet voorop met het invoeren van nieuwe vrijheidsbeperkende maatregelen, maar dat is met de lokale verbanning van de snorfiets naar de rijweg toch anders gelopen. Nergens is de anarchie op het fietspad zo uit de hand gelopen als in de hoofdstad, zo bleek ook uit de reportage ‘oorlog op het fietspad’ in NRC dit weekend. Steden raken dichter bevolkt, de drukte neemt toe, autogebruik wordt ontmoedigd, ov is niet makkelijk op te schalen en dus groeit de vraag naar mobiliteit.

Het leidde tot een explosie van collectieve deelsystemen – nu is ook de individuele gebruiker op drift. De variëteit is inmiddels enorm: fietsen in alle formaten en functies, met hulpmotoren die ook te vinden zijn in skateboards, steps, mini-auto’s, staande twee- en éénwielers en scooters met twee en drie wielen.

Op zichzelf zijn dit stappen vooruit – de Nederlandse tweewielercultuur is individualistisch, vrijheidslievend, economisch, praktisch en (in beginsel) gezond. De opkomst van de kleine, krachtige elektromotor kan bovendien de zwaar vervuilende scooters overbodig maken. Hoewel koeriers in het verkeer nooit populair zullen worden, zijn de pizzabezorgers op hun nieuwe e-bikes toch een verbetering.

Dan moet de Nederlander nog wel in het reine zien te komen met de helmplicht. Wielrenners stapten al jaren geleden vrijwillig en collectief over op de tamelijk hippe racehelm. Net als trouwens recreatieskiërs.

Nu de drukte toeneemt, wordt ook het fietspad een rode piste. Het kan niet lang meer duren voordat ook de doorsnee-stadsfietsers zullen omgaan. Ongetwijfeld geholpen door stijgende ongevalsstatistieken en gezond verstand. Wie nu ‘gewoon’ door Amsterdam fietst (of Utrecht of Groningen) kan het niet ontgaan – de kinderen dragen ze al, gevolgd door de moeders en de expats, die met hun blik van buiten helder zien dat in het moderne fietsverkeer het gevaar van alle kanten komt. Ook de invoering van de maximale snelheid in de stad van 30 km per uur kan helpen. Naarmate meer mensen zich individueel willen verplaatsen, is het in ieders belang de verschillen in snelheid onderling te verkleinen.

De wetgever loopt hijgend achter de ontwikkelingen aan. Uit de Amsterdamse overdruk op het fietspad is nu de noodmaatregel geboren de ‘blauwe’ scooters voortaan tussen de auto’s te plaatsen. Het leidde dit weekend tot een ordeverstoring waarbij verkeersborden met de nieuwe maatregelen deels zwart werden gespoten. Deze verkeersdeelnemers vinden het autoverkeer voor hen te gevaarlijk en de helmplicht bezwaarlijk. Het antwoord kan kort zijn: jammer, maar helaas. Wie vrij wil zijn en blijven, moet zich ook kunnen aanpassen. Dat mag gevraagd worden.

Intussen blijft het de vraag hoe de hoofdstad, na een coulanceperiode van ‘informeren en waarschuwen’, straks de regels zal handhaven. Daarin is Amsterdam notoir zwak, althans snel overvraagd. Optimisten geloven dat nieuwe regels vanzelf worden omarmd omdat ze in een behoefte voorzien en de burger uit zichzelf ordelievend is. Pessimisten zien de burger als amorele en calculerende afweger van pakkans en strafkans. Veel van deze scooters zijn nu al notoire snelheidsovertreders door stelselmatig illegaal opvoeren. Geen makkelijke doelgroep om het gedrag van te beïnvloeden. Amsterdam loopt het risico deze als proef bedoelde regel door verwaarlozing meteen te laten sneuvelen op het slagveld van goede bedoelingen. Dat kan niet de bedoeling zijn.

Source link